© 2016 (International Korczak Association/BRPD).

TEORIA A PRAKTYKA

Dzięki teorii wiem, dzięki praktyce czuję. Teoria wzbogaca intelekt, praktyka zabarwia uczucie, trenuje wolę. Wiem – nie znaczy: działam w myśl tego, co wiem. Cudze poglądy obcych ludzi muszą się przełamać we własnym, żywym ja. Z teoretycznych założeń snuję nie bez wyboru. Odrzucam – zapominam – omijam – wykłamuję się – zlekceważam. W wyniku mam własną świadomą czy nieświadomą teorię, która kieruje działaniem. […]

Praktyka – to moja przeszłość, moje życie, suma subiektywnych przeżyć, wspomnienie doznanych niepowodzeń, zawodów, porażek, zwycięstw i triumfów, ujemnych i dodatnich odczuwań. Praktyka nieufnie kontroluje, cenzuruje, stara się przyłapać teorię na kłamstwie, na błędzie. […]

Rozpoczynam od tego, co wiedzą inni, buduję tak, jak zdolny jestem sam. Pragnę – rzetelnie, gruntownie – nie z zewnętrznego nakazu, pod grozą obcej kontroli, a z własnej, nieprzymuszonej dobrej woli pod bacznym dozorem sumienia. Nie dla wygody, a dla wzbogacenia siebie. […]

Wychowawca pośrednio odpowiada i za przyszłość przed społeczeństwem, ale bezpośrednio w pierwszym rzędzie odpowiada za teraźniejszość przed wychowańcem. […]

Kto widzi rozbieżność między teorią i praktyką, ten nie dorósł uczuciowo do poziomu współczesnej teorii, ten nie uczyć się musi więcej z książek i czcionek, a z życia, temu nie recept brak, a moralnej w ciężkim mozole zdobytej siły odczuwania prawdy, zbratania się z prawdą teorii. […]

J. Korczak, Teoria a praktyka, „Szkoła Specjalna” 1924/25 nr 2

13.09.17
Prawa dziecka​

Dziecko – już mieszkaniec, obywatel i już człowiek.

Nasz Dom, 1928

Prawa dziecka w ciągu ostatnich lat w sposób dynamiczny zaczęły rozwijać się w świadomości społecznej oraz w działaniach politycznych. Dzięki wrażliwości pedagogicznej oraz etycznej i społecznej odpowiedzialności Janusza Korczaka pewne wartości i normy dotyczące relacji dorosłych i dzieci zostały nominowane do statusu praw dziecka. Nieprzypadkowo powszechnie spostrzega się Korczaka jako ojca praw dziecka a niektórzy nazywają go wręcz pierwszym rzecznikiem praw dziecka. Jego filozofia i rozumienie odpowiedzialności za dziecko oraz podmiotowości dziecka bliskie są założeniom Konwencji o prawach dziecka – dokumentu w którym międzynarodowa społeczność uznała konieczność zarówno specjalnej ochrony dzieci przed różnymi zagrożeniami , jak  i zapewnienia im należytych warunków rozwoju potencjałów oraz włączenia dzieci w życie społeczne na zasadzie demokratycznej i podniesienia podmiotowego statusu dzieci. Pomoc, ochrona oraz Partycypacja stanowią łącznie ideologiczny szkielet, na którym opierają się prawa dziecka wyrażone w Konwencji.

Wychodząc poza prawa i postulat równości, powinniśmy propagować sprawiedliwie społeczeństwo,sprzeciwiając się niesprawiedliwościom oraz dzieląc się człowieczeństwem objawiającym się życiu ludzi.

14.09.17
Filozofia,
pedagogia i praktyka

"Szkoła winna być kuźnicą, gdzie wykuwają się najświętsze hasła"

Janusz Korczak, Głos,1905

 

Imię i nazwisko Janusza Korczaka znaleźć można na liście UNESCO stu największych nauczycieli, takich jak Pestalozzi, Dewey czy Gandhi. Są na tej liście autorzy, którzy odcisnęli piętno na światowej myśli pedagogicznej. Janusz Korczak, autor dużej liczby publikacji oraz publicznych wystąpień, wywarł wielki wpływ w Europie, od systemu edukacyjnego w Rosji po ośrodki badawcze w Szwajcarii. Jednak po stu latach od czasów działalności Korczaka dzieła pedagogiczne przyćmiła Jego biografia, ograniczona liczba tłumaczeń na język angielski, jak również to, że Jego myśli znacznie wyprzedzały czas, w którym żył. Zwracał się do wszystkich tych, którzy pracują bezpośrednio z dziećmi, aby każdego dnia krytycznie patrzyli na wszystkie swoje działania. Nie pozostawił po sobie konkretnej teorii lub metody, a jednak nieustannie podkreślał, że reforma edukacji oznacza odnowę społeczeństwa. Prawda ta wydaje się wciąż aktualna. Odnosząc się do jego głębokich przemyśleń nad podmiotowością oraz odpowiedzialnością człowieka, mamy nadzieję wzbudzić na konferencji ożywioną dyskusję, której efekty będą praktyczną inspiracją. “Dzięki teorii wiem, dzięki praktyce czuję” pisał Korczak w doskonałym akompaniamencie do sztuki i nauki, jakimi są pedagogika i nauczanie.

15.09.17
Historia i Pamięć

"Tak było już. Tak było…"

J. Korczak, Bobo 1914

Pamięć jest nam zarówno dana, jak i przez nas wypracowywana, Pamięć jest żywa, ewoluuje, zmienia się nasze jej rozumienie i to jak wpływa na nasze życie. Istotne znaczenie jest nasz stosunek do pamięci, kształtuje naszą tożsamość, etos wspólnotowości i warsztat edukacji.

Zmieniające się rozumienie i relacja między pamięcią i historią to może najbardziej znamienna oznaka nowej epoki w historii pamięci. Jeszcze do niedawna nowoczesność oskarżano o dominację historii, która dokonała podboju i wykorzenienia pamięci.

Dzisiaj ważnym źródłem historycznym stała się oral history, a przekaz pokoleniowy ciągle szuka dla siebie nowych form istnienia. Jaką rolę odgrywa współcześnie pamięć w procesie rozwoju jednostki, budowania więzi społecznych oraz integracji międzykulturowej?

Do tego, aby przeszłość stawała się pamięcią, potrzebne są nieustannie wdrażane w życie formy jej uobecniania oraz żywego z nią dialogu.

Tytuł „Pamięć przyszłości” wskazuje na dwa wymiary refleksji, do których odwoływać się będzie debata w tej części Konferencji. Pierwszy z nich to świadomość dynamicznych zmian, jakim podlega współcześnie pamięć, i próba ich uchwycenia w perspektywie tego, co nadchodzi i ku czemu zmierzamy. Wymiar drugi dotyczy rozumienia znaczenia, jakie dla kształtowania przyszłości ma kultura i ekologia „uprawiania” przeszłości, czyli pamiętanie.

16.09.17
Praw Dziecka: odsłona przyszłości

Jedyny sens, jedyna racja życia - waszych setek dzieci - pracować dla setek tysięcy tamtych - wraz z nimi walczyć o ich prawa!

Janusz Korczak ,  Świt 1907